admin 
Γιάννης Παναγιωτακόπουλος
Έχει σπουδάσει δημοσιογραφία, βυζαντινή – παραδοσιακή μουσική, ειδική αγωγή και τώρα κάνει κινηματογραφικές σπουδές αφού θα «γηράσκει αεί διδασκόμενος». Έχει εργαστεί σε ξένα Μέσα Ενημέρωσης, σε ελληνικούς ειδησεογραφικούς ιστοτόπους και στο ραδιόφωνο. Σαν συντάκτης στο Newsbreak.gr ασχολείται με Πολιτική Επικαιρότητα, Άμυνα, Εθνικά και Διεθνή Θέματα. Μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί του στο gpanagiotakopoulos@newsbreak.gr.
Πολύ βαβούρα την τελευταία εβδομάδα με την επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στο Άγιο Όρος, παρά το γεγονός ότι εκεί είχε βρεθεί και το 2014, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ.
Το είχε επιχειρήσει πάλι το 2017 ως πρωθυπουργός αλλά είχε φάει πόρτα, διότι κάποιες Μονές της «Ιεράς Δημοκρατίας» είχαν διαφωνήσει. Εκεί βλέπετε θέλει ομοφωνία για κάποιες αποφάσεις. Δεν εξουσιάζουν απλά οι αντιπρόσωποι του 20%, όπως στο κοινοβούλιο.
Σε κάθε περίπτωση, προεκλογική περίοδος γαρ, ο Αλέξης δέχθηκε ένα γενικευμένο μπούλινκ από τους Δεξιούς αντιπάλους του, με σχόλια του τύπου «μετανόησε», «ο άσωτος ιός προσχωρεί στο σώμα της Εκκλησίας» και άλλα παρόμοια, ενδεικτικά μιας νοοτροπίας που κατανοεί την Ορθοδοξία ως ιδεολογική τάση και ιδιοκτησία της παράταξης.
Από την άλλη, Αριστεροί πρώην και νυν σύντροφοί του, φαίνεται να πειράχτηκαν περισσότερο και δεν το έκρυψαν. Ειρωνικά σχόλια έως ευθείες επικρίσεις, ανέδειξαν μια λογική που θεωρεί αδιανόητο ένας πρώην πρωθυπουργός κι επίδοξος συνάμα, να επισκέπτεται έναν ιστορικό – πνευματικό τόπο, που αποτελεί σύμβολο της θρησκευτικής πίστης του 80 – 90% των πολιτών του κράτους το οποίο θέλει να διοικήσει. Πρέπει να είμαστε ανοιχτοί στην διαφορετικότητα, τις ποικίλες πολιτισμικές ή θρησκευτικές κουλτούρες και παραδόσεις, να τους δείχνουμε τον απόλυτο σεβασμό μας, αρκεί αυτές να μην είναι χριστιανικές…
«Δεν είναι αυτή η θεμελιώδης αντίφασή μας;»
«Έχω διαβάσει με μεγάλο πάθος αρκετούς μοναστικούς συγγραφείς, όχι αυτούς που αναφέρει ο Ανατόλ Φρανς στο “Θαΐς” όταν ξεκινά, “Εκείνες τις μέρες η έρημος κατοικούνταν από ερημίτες”… αλλά για παράδειγμα, ένα από τα αγαπημένα μου μέρη, το οποίο επισκέπτομαι όχι κάθε χρόνο, αλλά συχνά, είναι η Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, όπου έχω δημιουργήσει φιλίες με αρκετούς από τους μοναχούς, οι οποίοι είναι Έλληνες Ορθόδοξοι, που ζουν σε αυτό που πιστεύω ότι είναι το παλαιότερο μοναστήρι της Χριστιανοσύνης, και χρονολογείται από τον τρίτο ή τέταρτο αιώνα. Αυτή η ζωή της περισυλλογής, της ανάγνωσης, της αυτοκριτικής ενώπιον του Θεού, όλων των μεγάλων ερωτημάτων που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα – ναι, μερικές φορές νιώθω ότι μου λείπει η εσωτερική δύναμη να ενεργήσω με τον ίδιο τρόπο.
Τελικά, ένας άνθρωπος είναι διχασμένος. Θυμάστε το ενδιαφέρον διήγημα του Μοντερλάν, «Συγκρητισμός και Εναλλαγή»; Συγκρητισμός: επιδιώκουμε την ενότητα, και όταν την έχουμε επιτύχει, επιδιώκουμε την ποικιλομορφία, κι όταν είμαστε υπερβολικά διαφορετικοί, ονειρευόμαστε την ενότητα. Δεν είναι αυτή η θεμελιώδης αντίφασή μας;»…
Τα παραπάνω είναι λόγια του Φρανσουά Μιτεράν, σε μια συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Μπερνάρ Πιβό, τον Απρίλιο του 1995. Ο Γάλλος εμβληματικός ηγέτης των Σοσιαλιστών και πρώην πρωθυπουργός της χώρας, που μαζί με τον Ανδρέα Παπανδρέου, τη δεκαετία του ΄80, έκαναν την σοσιαλδημοκρατία πολιτική δύναμη στην Ευρώπη, ουδόλως σκανδάλισε την κοσμική Γαλλία ή τους συντρόφους του με τούτη την αποκάλυψη.
Σήμερα φυσικά οι σύγχρονες συνθήκες έχουν οδηγήσει τη χώρα σε ριζοσπαστικότερες απόψεις, τόσο στη Δεξιά όσο και στην Αριστερή μεριά του πολιτικού φάσματος, με την «Ανυπότακτη Γαλλία» του Ζαν – Λικ Μελανσόν να εκφράζει ένα χώρο που ξεκινάει από την άκρα Αριστερά και τις ισλαμικές κοινότητες των μεταναστών, μέχρι την κεντροαριστερά και τους πρώην ψηφοφόρους του Μιτεράν.
Ο Μελανσόν σε μια συνέντευξή του στο La Vie το 2012, εξήγησε ότι όταν ήταν παιδί ήταν παπαδάκι στον ναό της συνοικίας του, όπου η μητέρα του έψελνε υπέροχα. Η ρήξη ήρθε πολύ νωρίς όταν η καθολική εκκλησία αφόρισε τη μητέρα του το 1960 επειδή… χώρισε με τον πατέρα του. Εκείνος, παιδάκι 9 ετών, δεν μπορούσε να κατανοήσει αυτή την πνευματική βία που ασκήθηκε στην ψυχούλα του. Ωστόσο, όπως ανέφερε, «ξέρω πώς να διακρίνω μεταξύ των Ευαγγελίων, μεταξύ του Λατινοαμερικανικού και του Ευρωπαϊκού Χριστιανισμού. Δεν υπάρχει μίσος. Είμαι αντίπαλος της Εκκλησίας ως πολιτικού παράγοντα, του κληρικαλισμού, όχι της πίστης. Η πίστη είναι προσωπική υπόθεση»(…) «Αν δεν είχα μεγαλώσει ως Χριστιανός, μπορεί να μην έβλεπα τον μύθο της παγκόσμιας ανθρωπότητας όπως τον βλέπω σήμερα. Αυτό είναι το ταξίδι μου»…
Στις 7 Ιουνίου 2026 ο ίδιος επέλεξε για την έναρξη της προεκλογικής του εκστρατείας το σημείο μπροστά στη βασιλική του Saint-Denis, που, σύμφωνα με την παράδοση, είναι χτισμένη πάνω στον τάφο του Αγίου Διονυσίου (Saint Denis), ο οποίος υπήρξε ο πρώτος επίσκοπος του Παρισιού και προστάτης Άγιος της Γαλλίας. Εξήγησε την επιλογή λέγοντας ότι πιστεύει στη «force des lieux», στη δύναμη των τόπων.
Εδώ, δεν είναι μόνο το ότι αντιγράφουμε τα ιδεολογικά ρεύματα της Εσπερίας, ως μεταπράτες ιδεών, αφού πια δεν μπορούμε να γεννήσουμε δικές μας. Ως γνήσια επαρχία, έχουμε μια καθυστέρηση μέχρι να εμπεδώσουμε τα νέα, και πολλές φορές, ό,τι εμείς θεωρούμε καινούριο και επαναστατικό, έχει ξεπεραστεί στον τόπο των ινδαλμάτων μας εδώ και δεκαετίες. Η αλήθεια όμως είναι πως κάποιες επαναστάσεις δεν γνώρισαν την φθορά του χρόνου…
Τσίπρας
Όταν άνοιξαν οι αποθήκες
Ήταν άλλες εποχές, όταν ο μαυροντυμένος άνδρας, με ένα τεράστιο πλήθος αθλίων να τον ακολουθεί, βρέθηκε μπροστά στις αποθήκες των πλουσίων, που τις κρατούσαν κλειστές εν μέσω λιμού, θέλοντας να ανεβάσουν κι άλλο τις τιμές των προϊόντων τους.
«Ανοίξτε τώρα τις αποθήκες», τους φώναξε! «Μοιράστε τα αναγκαία στους ανθρώπους που λιμοκτονούν. Παιδιά πεθαίνουν στους δρόμους κι εσείς περιμένετε για να αυξήσετε περισσότερο τον χρυσό σας, που είναι το μοναδικό πράγμα που αγαπάτε»…
Κάποιος καλοντυμένος έμπορος στάθηκε μπροστά του με ύφος απαξιωτικό. «Τα προϊόντα και η αποθήκη είναι δικά μου. Θα τα μαζεύω και θα τα κρατάω όσο θέλω. Κι αν δεν χωρούν εδώ θα την γκρεμίσω και θα χτίσω άλλη μεγαλύτερη», του είπε και γύρισε την πλάτη προχωρώντας προς τους φρουρούς του, που έστεκαν πάνοπλοι στην πόρτα.
«Πες μου, από πού τα βρήκες αυτά που έχεις;», του φώναξε ο μαυροντυμένος. «Αν λες ότι τα βρήκες από την τύχη, είσαι άδικος γιατί δεν μοιράζεσαι όσα σου δόθηκαν. Αν πάλι λες ότι είναι δικά σου, είσαι σαν αυτόν που μπαίνει πρώτος στο θέατρο και πιάνει όλες τις θέσεις, εμποδίζοντας τους άλλους να καθίσουν».
Δείχνοντάς τον, γύρισε προς το πλήθος που κόχλαζε. «Τέτοιοι είναι οι πλούσιοι. Καταλαμβάνοντας εκ των προτέρων τα κοινά αγαθά, τα κάνουν δικά τους λόγω της νοοτροπίας τους. Διότι αν ο καθένας έπαιρνε αυτό που κάλυπτε τη δική του ανάγκη και άφηνε το περίσσευμα στον φτωχό, κανείς δεν θα ήταν πλούσιος και κανείς δεν θα ήταν φτωχός».
Κάποιοι κινήθηκαν με άγριες διαθέσεις προς τους φρουρούς. Ο άνδρας σήκωσε τα χέρια του για να τους σταματήσει. Δεν ήθελε τη σφαγή, ούτε την λεηλασία. Γύρισε πάλι προς τον έμπορο: «Στον πεινασμένο ανήκει το ψωμί που εσύ κρατάς· στον γυμνό το ρούχο που εσύ φυλάς στις αποθήκες· στον ανυπόδητο το παπούτσι που σαπίζει στο σπίτι σου· στον φτωχό τα χρήματα που εσύ έχεις θαμμένα στη γη. Επομένως, αδικείς τόσους ανθρώπους, όσους θα μπορούσες να βοηθήσεις»… Και γυρνώντας έδειξε το πλήθος: «Πεθαίνουν! Δεν τους βλέπετε;», φώναξε απελπισμένος…
Ένας γέρος της συντεχνίας των εμπόρων, γύρισε με σκυφτό το κεφάλι και σήκωσε την μεγάλη μπάρα στην πόρτα του μαγαζιού του, που βρισκόταν στην κάτω γωνία της μεγάλης πλατείας. Οι δούλοι του άρχισαν να απλώνουν τα προϊόντα του. Τρέξανε γυναίκες, παιδιά, γέροι, αλαφιασμένοι.
Σιγά – σιγά άρχισαν να ανοίγουν και τα υπόλοιπα μαγαζιά. Οι θήρες των αποθηκών, τρίζοντας δυνατά, άφησαν και πάλι το φως της μέρας να φωτίσει τα γεμάτα με σιτάρι, λάδι, παστά, και καρπούς ράφια τους. Τα πολύτιμα αγαθά περνούσαν από χέρι σε χέρι…
Οι πιο μακρόβιες «κομμουνιστικές» κοινότητες
Ο μαυροντυμένος άνδρας έκανε τον σταυρό του, πήρε στην αγκαλιά του ένα παιδάκι που έτρεχε με ένα σακί σιτάρι και το σήκωσε ψηλά: «Δόξα σοι ο Θεός», φώναξε κοιτώντας κατάματα τον ήλιο. Όχι, δεν ήταν ο Εζέν Βαρλέν, ούτε ο Μιχαήλ Μπακούνιν. Δεν ήταν ο Μάρξ, ούτε προφανώς ο Έγκελς. Παρότι κι αυτός γόνος μιας εύπορης αστικής οικογένειας, ζούσε στην Καισάρεια του 4ου μ.Χ. αιώνα.
Ήταν ο Μέγας Βασίλειος, ο Άη Βασίλης της πρωτοχρονιάς μας. Αυτός που τον ντύσαμε με τα χρώματα της Coca Cola, τον βάλαμε να πετάει σε ένα έλκηθρο, με μεγάλη κοιλιά, στρουμπουλά μάγουλα, γυαλιστερές δερμάτινες μπότες, και κυρίως, χωρίς περίεργες κοινωνικές και πνευματικές απόψεις.
Ο ίδιος στην πραγματικότητα ήταν λεπτοκαμομένος, σχεδόν κοκαλιάρης από τον μακροχρόνιο ασκητικό του βίο και περπατούσε ξυπόλητος με ένα ραβδί. Τα παραπάνω λόγια είναι από τις ομιλίες του «Κατά τους πλουτούντας» και «Καθελώ μου τας αποθήκας», που εκφωνήθηκαν την περίοδο του μεγάλου λιμού της Καππαδοκίας το 367–368 μ.Χ.
Χωρίς να περιμένει κάποια παγκόσμια αλλαγή του οικονομικού συστήματος, μοίρασε εν ζωή την τεράστια περιουσία του στους πένητες, κι έχτισε την «Βασιλειάδα». Μια κοινοβιακή πολιτεία με ξενώνες για τους φτωχούς, ορφανοτροφεία, γηροκομεία και κάποια από τα πρώτα δημόσια νοσοκομεία. Θεωρείται από πολλούς ιστορικούς το πρώτο ολοκληρωμένο, πρότυπο νοσοκομειακό και προνοιακό συγκρότημα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Έγινε ένα ιστορικό προσχέδιο για τα μετέπειτα βυζαντινά νοσοκομεία και τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας σε όλη την Ευρώπη.
Αυτός έθεσε και τα θεμέλια των κανόνων του Ορθόδοξου κοινοβιακού μοναχισμού, γι αυτό και τα ορθόδοξα μοναστήρια ονομάζονται από τους Δυτικούς «Βασιλειανά». Ένας από τους βασικούς κανόνες που στηρίχθηκε στις διδαχές του, ήταν και είναι η Ακτημοσύνη και η Κοινοκτημοσύνη. Οι μοναχοί δεν μπορούν να έχουν ιδιωτική περιουσία. Τα μοναστήρια λειτουργούν ως αταξικές κοινότητες και κάθε δόκιμος μοναχός θα πρέπει πριν την κούρα του, να μοιράσει όλα τα ακίνητα ή κινητά περιουσιακά του στοιχεία, ή να τα μεταβιβάσει στην Αδελφότητα της Μονής στην οποία εντάσσεται. Έτσι, θα μπορούσαμε να πούμε, «ποιητική αδεία», ότι οι ορθόδοξες Μονές είναι οι μοναδικές επιτυχημένες «κομμουνιστικές» κοινότητες, που καταφέρνουν να επιβιώνουν εδώ και 1600 χρόνια.
Τσίπρας
Όταν ο Άρης έμπαινε στα χωριά
Μας άφησε εχθές σαλπάροντας για το μεγάλο ταξίδι, ο Διονύσης Χαριτόπουλος, και θυμήθηκα το μνημειώδες ιστορικό του έργο «Άρης: Ο Αρχηγός των ατάκτων». Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη βιογραφία του Άρη Βελουχιώτη, μετά από πολυετή μελέτη, την οποία συμπλήρωσε το 2022 με το «Οι Άτακτοι», που περιείχε νέα στοιχεία και πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν επί 25 ολόκληρα χρόνια.
Έχει ενδιαφέρον, για το θέμα μας, η περιγραφή του που ξεφύλλισα να ξαναδιαβάσω, σχετικά με το τελετουργικό που ακολουθούσε ο Άρης, όταν έμπαινε μαζί με τους «Μαυροσκούφιδες» ή λόχους του ΕΛΑΣ (του πραγματικού), στα χωριά της ορεινής Ελλάδας, την περίοδο της κατοχής.
«Ο Άρης καθιερώνει ένα σταθερό τελετουργικό για την είσοδο του τμήματος στα χωριά. Πρώτα μπαίνει ο σαλπιγκτής που παιανίζει, ακολουθεί ο ίδιος με τους ένοπλους αντάρτες σε άψογο σχηματισμό και η πρώτη τους στάση είναι η εκκλησία του χωριού.
Οι καμπάνες χτυπούν χαρμόσυνα. Ο ιερέας του χωριού —ή ο παπάς που συνοδεύει το τμήμα— αναμένει στην ωραία πύλη και τελείται αμέσως δοξολογία για την ευόδωση του Αγώνα και την απελευθέρωση της Πατρίδας.
Ο Άρης στέκεται ευλαβικά, κάνει τον σταυρό του, ασπάζεται το Ευαγγέλιο και το χέρι του παπά, δίνοντας το παράδειγμα στους άντρες του. Με τον τρόπο αυτό εξουδετερώνει αμέσως την προπαγάνδα των αντιπάλων που διέδιδαν στους χωρικούς πως οι αντάρτες είναι “άθεοι συμμορίτες που καίνε τις εκκλησίες”».
Πιο κάτω, ο Χαριτόπουλος συνεχίζει την περιγραφή του: «Μετά τη λειτουργία, όλο το χωριό συγκεντρώνεται στην πλατεία ή στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας, όπου ο Άρης ανεβαίνει σε ένα πεζούλι ή μια καρέκλα και εκφωνεί τον λόγο του, επικαλούμενος συχνά το ‘1821, τους παπάδες και τους αρματωλούς που πολέμησαν για “του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος την ελευθερία”».
Πέραν των ιστορικών ερμηνειών και των εμφυλιοπολεμικών συνδρόμων, καλό είναι που και που, οι σύντροφοι της Αριστεράς, να θυμούνται το πως αυτή η παράταξη ανδρώθηκε κι έγινε μαζική μέσα στον ελληνικό λαό. Κάτω από ποιες συνθήκες και με ποια προτάγματα. Διότι η περιφρόνηση στην Πίστη του λαού, στις πολιτισμικές του ρίζες και στις βαθιά εθνικές ιστορικές του αναφορές, δεν ήταν ποτέ από εκείνα τα στοιχεία που της έδωσαν δύναμη και λαϊκό έρεισμα.
Όταν φυσικά τα στελέχη της δεν έκαναν συλλογές ακινήτων εν μέσω κρίσης, αλλά τραβιόντουσαν στα ξερονήσια για τις ιδέες τους…
