Γράφει ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης
Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, παρουσιάζοντάς το ως μεγάλη τομή για την προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου και των τοπικών κοινωνιών.
Μόνο που υπάρχει ένα σοβαρό ερώτημα: αυστηροποιείται πράγματι το πλαίσιο ή απλώς μπαίνουν κανόνες για τα έργα που δεν έχουν ακόμη προλάβει να κατοχυρώσουν θέση στο σύστημα; Γιατί οι αστερίσκοι και οι εξαιρέσεις είναι πολλές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι περιοχές Natura.
Η κυβέρνηση μιλά για προστασία, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται η εγκατάσταση αιολικών ακόμη και σε προστατευόμενες περιοχές, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η ύπαρξη κατάλληλου αιολικού δυναμικού (ταχύτητα ανέμου > 7.5m/sec ) και η συμβατότητα με τις περιβαλλοντικές μελέτες. Με απλά λόγια, το «Natura» δεν σημαίνει αυτομάτως «απαγορεύεται η ανεμογεννήτρια». Σημαίνει «απαγορεύεται, εκτός εάν…». Και μέσα σε αυτό το «εκτός εάν» χωράει ένα ολόκληρο βιομηχανικό ενεργειακό πάρκο.
Το ίδιο ισχύει και με τους περιορισμούς που αφορούν το υψόμετρο (>1200 μέτρα) και την πρόσβαση( π.χ να υπάρχουν δρόμοι για τα συνοδά έργα). Γιατί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας ανεμογεννήτριας δεν είναι μόνο ο πυλώνας που βλέπουμε στην κορυφογραμμή. Είναι οι δρόμοι πρόσβασης, οι διανοίξεις, οι εκσκαφές, τα πρανή, τα καλώδια, οι υποσταθμοί και συνολικά η διάσπαση ενός οικοσυστήματος. Η φύση, όμως, δεν λειτουργεί με υποσημειώσεις ΦΕΚ.
Και υπάρχει ακόμη μια εντυπωσιακή αντίφαση. Για τις περιοχές όπου σχεδιάζονται τουριστικές επενδύσεις προβλέπονται περιορισμοί στη χωροθέτηση ενεργειακών εγκαταστάσεων. Προφανώς και πρέπει να προστατεύεται το τουριστικό προϊόν και το τοπίο. Το ερώτημα όμως είναι γιατί η προστασία του τοπίου αποκτά τόσο μεγάλη σημασία όταν πρόκειται να έρθει ένας τουριστικός επενδυτής, ενώ για μια ενεργειακή επένδυση το ίδιο τοπίο μπορεί να αντιμετωπίζεται ως διαθέσιμος χώρος για βιομηχανική εγκατάσταση;
Το μεγαλύτερο ζήτημα, ωστόσο, βρίσκεται αλλού, στα έργα που έχουν ήδη πάρει τον δρόμο της αδειοδότησης.
Το νέο πλαίσιο δεν έρχεται να επανεξετάσει συνολικά όλα όσα έχουν ήδη ωριμάσει. Έργα που βρίσκονται σε προχωρημένα στάδια αδειοδότησης ή έχουν λάβει συγκεκριμένες εγκρίσεις και δεσμεύσεις μπορούν να συνεχίσουν με βάση το προηγούμενο καθεστώς. Αυτά τα έργα προσεγγίζουν μια συνολική πράσινη ισχύ κοντά στα 60GW ,τα οποια, όποτε κι αν υλοποιηθούν αυτα τα έργα, θα γίνουν με τους όρους του παλιού περιβαλλοντκού καθεστώτος, και όχι του νέου .
Η κυβέρνηση, λοιπόν, μπορεί να παρουσιάζει το νέο Ειδικό Χωροταξικό ως απόδειξη ότι «μπήκαν κανόνες». Οι πολίτες όμως δικαιούνται να ρωτήσουν γιατί οι κανόνες αυτοί έρχονται αφού έχει ήδη δημιουργηθεί ένας τεράστιος όγκος ώριμων έργων. Γιατί δεν υπήρξε εξαρχής ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός που θα προστάτευε τα οικοσυστήματα πριν δημιουργηθούν τετελεσμένα;
Ένας χωροταξικός σχεδιασμός που έρχεται αφού έχει ήδη «κλειδώσει» ένα τεράστιο μέρος των έργων δεν είναι ακριβώς πρόληψη. Είναι διαχείριση τετελεσμένων.
Παραμονές εκλογών ένα αυστηρό πλαίσιο χωροθέτησης μονάδων ΑΠΕ για μελλοντικά έργα, χωρίς να αγγίζει τα υπο αδειοδότηση είναι απλά στάχτη στα μάτια της κοινωνίας.
Νewsbreak
