admin 
Γράφει ο Νικόλαος Κουντουράς
«Αυτοί που δεν θυμούνται το παρελθόν είναι καταδικασμένοι να το επαναλάβουν».
Καθώς πλησιάζει άλλη μια εθνική επέτειος, οι προετοιμασίες στα σχολεία ξεκινούν, αλλά η εικόνα στις σχολικές αυλές παραμένει η ίδια. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονη αποχή των μαθητών από τις παρελάσεις και τις σχολικές εορτές. Την ίδια στιγμή, οι επίσημοι λόγοι συνεχίζουν να εξαίρουν το ήθος και την αγάπη για την πατρίδα των προγόνων, όμως η πραγματικότητα του σήμερα μαρτυρά ακριβώς το αντίθετο. Το ερώτημα που τίθεται είναι καίριο: Φταίει η αδιαφορία των μαθητών ή μήπως το ίδιο το σύστημα αδυνατεί να δώσει νόημα στη μνήμη;
Οι ευθύνες στρέφονται πρωτίστως στο εκπαιδευτικό σύστημα. Το μάθημα της ιστορίας έχει καταλήξει σε μια ανιαρή διαδικασία απομνημόνευσης ημερομηνιών και ονομάτων με αποτέλεσμα να χάνεται η ουσιαστική αξία της γνώσης. Αντί λοιπόν ως νέοι να ερχόμαστε σε επαφή με τις ρίζες και την ιστορική μας ταυτότητα, εγκλωβιζόμαστε σε έναν αγώνα παπαγαλίας που δεν καλλιεργεί την κριτική μας σκέψη και καθιστά το μάθημα αγγαρεία.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στους τοίχους μιας σχολικής τάξης. Ξεκινά από το ίδιο το σπίτι, όπου η οικογένεια συχνά μεταδίδει στα παιδιά το μήνυμα ότι οι εθνικές γιορτές αποτελούν απλώς ημέρες «ρεπό» ή μια ευκαιρία για χαλάρωση. Έτσι οι νέοι υιοθετούν αυτή την απαξίωση και αντιμετωπίζουν την παρέλαση ως χάσιμο χρόνου, μια υποχρέωση.
Πίσω όμως από την αποστασιοποίηση της γενιάς μας κρύβεται μια βαθύτερη αλήθεια που τείνουμε να ξεχάσουμε. Οι εθνικές επέτειοι δεν είναι απλές, τυπικές τελετές, αλλά ζωντανοί σταθμοί συλλογικής αυτογνωσίας.
Η ενεργός συμμετοχή μας σε αυτές αποτελεί, πρωτίστως την ελάχιστη έκφραση σεβασμού στους ανθρώπους που θυσίασαν τα πάντα για τη δική μας ελευθερία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ελευθερία δεν είναι δεδομένη. Έχει κατακτηθεί έπειτα από πολλούς αγώνες γενναίων ανδρών και γυναικών οι οποίοι έδωσαν και τη ζωή τους γι’ αυτήν. Η μνήμη, λοιπόν, δεν είναι μια τυπική καταναγκαστική υποχρέωση ή ένα χάσιμο χρόνου, αλλά η ελάχιστη έμπρακτη οφειλή προς τους ήρωές μας.
Ταυτόχρονα, οι εθνικές εορτές είναι μια ευκαιρία, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες να προσεγγίσουμε βαθύτερα το παρελθόν του τόπου μας. Είναι πραγματικά λυπηρό για ένα έθνος με τόσο πλούσια και ένδοξη ιστορία να την αγνοεί, ενώ την ίδια στιγμή, άνθρωποι από όλο τον κόσμο διδάσκονται τον ελληνικό πολιτισμό. Άλλωστε, όπως χαρακτηριστικά προειδοποιούσε ο φιλόσοφος George Santayana «Αυτοί που δεν θυμούνται το παρελθόν είναι καταδικασμένοι να το επαναλάβουν».
Αν θέλουμε λοιπόν να δούμε τους νέους να επιστρέφουν ξανά στις παρελάσεις και να δείχνουν τον δέοντα σεβασμό στις ρίζες τους, πρέπει πρώτα να επιστρέψει το νόημα της μάθησης στο σχολείο και να καλλιεργηθεί η εθνική συνείδηση στο σπίτι. Όσο η ιστορία παραμένει μια στείρα υποχρέωση, οι επέτειοι θα αντιμετωπίζονται απλά ως «ρεπό». Και ένα έθνος που κοιμάται πάνω στην άγνοιά του, είναι καταδικασμένο να ξαναζήσει το παρελθόν του.
Κουντουράς Νικόλαος και είμαι μαθητής της Γ’ Λυκείου από τον νομό Κιλκίς.
