Οι καταστροφικές πυρκαγιές δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως ένα ακόμη «ακραίο φυσικό φαινόμενο». Κάθε χρόνο ακούμε τις ίδιες δικαιολογίες, τις ίδιες εξαγγελίες και τις ίδιες υποσχέσεις. Κι όμως, κάθε χρόνο χάνονται δάση, περιουσίες, παραγωγικές εκτάσεις και ανθρώπινες ζωές.
Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας δεν είναι εποχικός εθελοντής πυροσβέστης, ούτε υπάρχει μόνο για να φωτογραφίζεται δίπλα στα πυροσβεστικά οχήματα όταν όλα έχουν πλέον κριθεί. Είναι θεσμός με αρμοδιότητες στον σχεδιασμό, στην πρόληψη, στον συντονισμό, στον έλεγχο και στη διεκδίκηση των θεσμικών αλλαγών που απαιτούνται για να προστατευθεί πραγματικά ο τόπος.
Ο Περιφερειάρχης κ. Φάνης Σπανός είναι ταυτόχρονα κορυφαίο στέλεχος της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ). Επομένως προκύπτουν εύλογα πολιτικά ερωτήματα.
Τι διεκδίκησε η ΕΝΠΕ κατά τη σύνταξη και ψήφιση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την πραγματική αποκέντρωση της Πολιτικής Προστασίας;
Ζήτησε ουσιαστικές αρμοδιότητες ή αποδέχθηκε ένα μοντέλο όπου οι Περιφέρειες περιορίζονται στη διαχείριση των συνεπειών, χωρίς να διαθέτουν τον πραγματικό επιχειρησιακό και στρατηγικό ρόλο που απαιτούν οι σύγχρονες κρίσεις;
ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Οι πολίτες της Στερεάς Ελλάδας δικαιούνται να γνωρίζουν:
Πόσα χιλιόμετρα εναέριων γραμμών ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθούν να διέρχονται μέσα από δασικές εκτάσεις;
Ποιες παρεμβάσεις ζήτησε η Περιφέρεια από τον ΔΕΔΔΗΕ για υπογειοποιήσεις, συντήρηση, αποψιλώσεις και περιορισμό του κινδύνου ανάφλεξης;
Πόσοι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν;
Ποιες δεσμεύσεις αναλήφθηκαν;
Ποια έργα υλοποιήθηκαν;
Ποιος έχει την ευθύνη της ασφάλειας αλλά και πως ελέγχονται τα ιδιωτικά δίκτυα ΑΠΕ αλλά και τα δίκτυα ΑΔΜΗΕ & ΔΕΔΔΗΕ;
Η Πολιτική Προστασία δεν αρχίζει όταν απογειώνεται το πρώτο Canadair.
Αρχίζει μήνες πριν, με πρόληψη, σχεδιασμό, έλεγχο και πολιτικές αποφάσεις.
ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ;
Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν:
Ποια είναι τα εγκεκριμένα σχέδια εκκένωσης των παραδασικών οικισμών;
Ποια είναι τα επιχειρησιακά σχέδια αντιμετώπισης μεγάλων δασικών πυρκαγιών;
Ποια είναι τα επικαιροποιημένα σχέδια για τις πλημμύρες που ακολουθούν τις φωτιές;
Πότε δοκιμάστηκαν τελευταία με πραγματικές ασκήσεις;
Ποια ήταν τα συμπεράσματα;
Τα σχέδια δεν αρκεί να υπάρχουν στα συρτάρια.
Οφείλουν να είναι λειτουργικά, γνωστά στους πολίτες και διαρκώς επικαιροποιημένα.
ANTINERO: ΠΑΝΩ ΑΠΟ 800 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ. ΠΟΙΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ;
Μέσω των διαδοχικών φάσεων του προγράμματος ANTINERO διατέθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για την προστασία των ελληνικών δασών, με τον συνολικό προϋπολογισμό των τελευταίων φάσεων να υπερβαίνει τα 800 εκατομμύρια ευρώ, σημαντικό μέρος των οποίων χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Και όμως…
Ο Κιθαιρώνας κάηκε.
Η Δαδιά υπέστη μία από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές της Ευρώπης.
Η Στερεά Ελλάδα συνεχίζει να μετρά κάθε χρόνο νέες πληγές.
Ποιοι είναι οι δείκτες επιτυχίας;
Ποια έργα απέδωσαν;
Ποια απέτυχαν;
Ποιος αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα αυτών των εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ;
Οι πολίτες δικαιούνται απαντήσεις.
ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΡΟ;
Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση επικαλείται την κλιματική κρίση, η Περιφερειακή Αρχή εμφανίζεται πρόθυμη να συναινέσει σε επιλογές “ιδιωτικοποίησης”, που αλλάζουν ριζικά τον τρόπο διαχείρισης των υδάτων της Στερεάς Ελλάδας.
Με τον Νόμο 5325/2026, με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. και της ΕΥΑΘ Α.Ε….», επεκτείνονται οι αρμοδιότητες της ΕΥΔΑΠ και προβλέπεται η ενσωμάτωση παρόχων υπηρεσιών ύδατος καθώς και των δημοτικών περιουσιακών στοιχείων τους, μεταξύ των οποίων όλες οι ΔΕΥΑ & ΤΟΕΒ και η αρμοδιότητα άρδευσης που ασκούσε η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας μέσω του πρώην Οργανισμού Κωπαΐδας.
Πρόκειται για μια βαθιά αλλαγή στη διαχείριση του νερού.
Κι όμως, η Περιφέρεια δεν πρωτοστάτησε σε έναν ουσιαστικό δημόσιο διάλογο για τις συνέπειες αυτών των επιλογών στις τοπικές κοινωνίες, στην αγροτική παραγωγή και στο μέλλον του τόπου.
Γιατί το δάσος και το νερό δεν είναι δύο διαφορετικά ζητήματα.
Αποτελούν το ίδιο οικοσύστημα.
Όταν πρόκειται για τις ΑΠΕ, γιατί η Περιφέρεια σιωπά;
Στην υπόθεση της Τσίκνας στο Αργυρό Ευβοίας, η Περιφερειακή Αρχή δεν τόλμησε ούτε να συνυπογράψει ένα ψήφισμα στήριξης των κατοίκων.
Κι όμως, σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά που αξιολογήθηκαν από το Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας με την από 2 Απριλίου 2026 απόφασή του, αναδείχθηκαν σοβαρά ζητήματα νομιμότητας σχετικά με την αδειοδοτική διαδικασία, τη λειτουργία της Ενεργειακής Κοινότητας που εμφανίζεται ως φορέας υλοποίησης και την απουσία συνολικής αξιολόγησης των σωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου.
Το Αργυρό είναι ένας ιστορικός και ζωντανός οικισμός της Νότιας Εύβοιας.
Η θέση «Τσίκνα» δεσπόζει πάνω από το χωριό.
Η εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε αυτή τη θέση μεταβάλλει άμεσα το φυσικό και οικιστικό τοπίο, ενώ οι αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες έχουν επίσης διατυπώσει αρνητικές θέσεις για νέες εγκαταστάσεις στην περιοχή.
Κι όμως…
Η Περιφέρεια επέλεξε τη σιωπή. Άραγε κι εδώ υπήρχε εντολή “μη κατάσβεσης” ;
ΟΙ ΦΩΤΙΕΣ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΝ. ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΜΕΝΟΥΝ…
Η Στερεά Ελλάδα δεν χρειάζεται ούτε εκ των υστέρων σωτήρες.
Ούτε “εθελοντές” της επικοινωνίας.
Ούτε “κοντόληκτους επιμηθείς” που ευαισθητοποιούνται όταν πλέον έχει συμβεί το ανεπανόρθωτο (να σε κάψω Γιάννη να σ’ αλείψω λάδι)
Χρειάζεται ανθρώπους με θάρρος.
Με πολιτικό έρμα.
Ανθρώπους που μπορούν να συγκρουστούν όταν θίγονται τα συμφέροντα του τόπου και όχι όταν οι κάμερες έχουν ήδη φύγει.
Γι’ αυτό καλούμε την Περιφερειακή Αρχή να φέρει εδώ και τώρα προς ψήφιση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Στερεάς Ελλάδας μία ξεκάθαρη πολιτική απόφαση:
Καμία νέα εγκατάσταση έργου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε καμένη έκταση της Στερεάς Ελλάδας, ανεξάρτητα από τα αίτια που προκάλεσαν την πυρκαγιά.
Αντέχουν να το ψηφίσουν;
Γιατί στο Αργυρό δεν τόλμησαν όπως ούτε και στο Μαντούδι παλαιότερα πριν καεί ολόκληρη η Β. Εύβοια. Ούτε στον Άγιο Βασίλειο. Ούτε ακόμη στη Δόμβραινα, στο Καλαμάκι, στη Θίσβη, στο Δομοκό κ.α.
Δεν τόλμησαν να σταθούν απέναντι σε υποθέσεις που, σύμφωνα με τα στοιχεία που αξιολογήθηκαν και δικαστικά, ανέδειξαν σοβαρά ζητήματα νομιμότητας.
Δεν τόλμησαν να σταθούν δίπλα σε ένα, δύο, πολλά ολόκληρα χωριά.
Οι πολίτες δεν ζητούν άλλες δηλώσεις συμπάθειας.
Ζητούν πρόληψη.
Ζητούν διαφάνεια.
Ζητούν λογοδοσία.
Ζητούν πολιτικές αποφάσεις πριν ανάψει η πρώτη σπίθα.
Γιατί η Στερεά Ελλάδα δεν αντέχει άλλο να μετρά στάχτες.
Αξίζει μια Περιφέρεια που θα υπερασπίζεται τον τόπο της πριν από την καταστροφή και όχι μόνο όταν αυτή έχει ήδη συντελεστεί.
Οι Ανεξάρτητοι Περιφερειακοί Σύμβουλοι Στερεάς Ελλάδας
ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΥΚΟΣ
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ
