Μεγάλη πολιτική εκδήλωση όπου θα παρουσιαστεί η έκδοση της αρχειακής έρευνας του φιλόλογου και πρώην προϊσταμένου των Γενικών Αρχείων του Κράτους Φθιώτιδας, Δημήτρη Θ. Νάτσιου, με τίτλο «Το Έκτακτον Στρατοδικείον Λαμίας 1946 – 1950», που κυκλοφόρησε σε έκδοση της «Σύγχρονης Εποχής», διοργανώνει η ΤΟ Φθιώτιδας του ΚΚΕ, την Τετάρτη 3 Ιούνη, στις 8 μ.μ., στο Δημοτικό Θέατρο Λαμίας.
Στην εκδήλωση θα μιλήσει ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας.
Επίσης, θα μιλήσουν ο Κώστας Μπασδέκης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, με θέμα «Το βιβλίο “Το Έκτακτον Στρατοδικείον Λαμίας 1946-1950″», και η Σοφία Βακιρτζηδέλη, βιβλιοθηκονόμος Μ.Α., προϊσταμένη των Γενικών Αρχείων του Κράτους – Τμήμα Φθιώτιδας, με θέμα «Η εφημερίδα “Λαμιακός Τύπος” και το Έκτακτο Στρατοδικείο Λαμίας 1946-1950». Αντιφώνηση θα κάνει ο συγγραφέας του βιβλίου, Δημήτρης Θ. Νάτσιος.
Προβάλλοντας την εκδήλωση, η ΤΟ Φθιώτιδας του ΚΚΕ παραχώρησε συνέντευξη Τύπου, κάνοντας αναφορά στο περιεχόμενο της έκδοσης και απευθύνοντας κάλεσμα μαζικής συμμετοχής.
Την εκδήλωση παρουσίασε ο Δημήτρης Αλεξόπουλος, γραμματέας της ΤΕ Φθιώτιδας του ΚΚΕ.
Για τον συγγραφέα και το περιεχόμενο του βιβλίου μίλησε ο Κώστας Μπασδέκης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, τονίζοντας με αφορμή την έκδοση πως ανοίγεται ένα σημαντικό κεφάλαιο για την περιοχή που αφορά την περίοδο 1946-49 και αποτελεί στοιχείο του ταξικού αγώνα αυτής της περιόδου.
Ενώ αναφερόμενος στον συγγραφέα, τόνισε: «Είναι ένας σημαντικός, καταξιωμένος, πολυγραφότατος συγγραφέας, με πολύ υψηλό κύρος, που καταπιάνεται με ευαισθησία πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, θα έλεγα χωρίς υπερβολή ότι κάνει κατάθεση ψυχής. Το βιβλίο αποτελεί μια αρχειακή έρευνα του συγγραφέα για πάνω από 40 χρόνια που μας παραδίδεται με πληρότητα στοιχείων απόλυτα τεκμηριωμένων, διασταυρωμένων από πηγές που τελικά αποτυπώνει πλήρως την κατάσταση σχετικά με τις θανατικές καταδίκες που εκτελέστηκαν αλλά και εκείνες που αφορούσαν ποινές φυλάκισης».
Ανέφερε επίσης ότι στις σελίδες του βιβλίου αποτυπώνονται τα βασικά στοιχεία του καθενός από τους εκτελεσμένους, με τις ημερομηνίες που πραγματοποιήθηκαν οι εκτελέσεις και σημείωσε: «Κοινός τόπος η Ξηριώτισσα της Λαμίας που αποτέλεσε το θυσιαστήριο για 200 εκτελεσμένους αγωνιστές άντρες και γυναίκες, αντικρίζοντας τον θάνατο με ηρωισμό και παλικαριά, σε αυτούς είναι αφιερωμένες όλες οι σελίδες του βιβλίου. Πρόκειται για μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού, στελέχη και μέλη του ΚΚΕ, αλλά και λαϊκοί άνθρωποι κάθε ηλικίας, στη συντριπτική τους πλειοψηφία από τα χωριά της Φθιώτιδας, της Φωκίδας και Ευρυτανίας, που είτε στήριξαν, είτε εξέφρασαν τη συμπάθειά τους στον μεγάλο ταξικό αγώνα αυτής της περιόδου.
Αναδεικνύεται ότι ο εμφύλιος πόλεμος δεν περιορίστηκε μόνο στις πολεμικές συγκρούσεις. Το κράτος ως μηχανισμός καταστολής προσάρμοσε όλες του τις λειτουργίες με τέτοιο τρόπο ώστε να συντρίψει στρατιωτικά, πολιτικά και ιδεολογικά τις αγωνιζόμενες λαϊκές δυνάμεις. Παράλληλα αναδεικνύεται και ο απαράμιλλος ηρωισμός, ο ανυποχώρητος αγώνας και οι θυσίες των αγωνιστών που αντιμετωπίζουν με στωικότητα τις ποινές που επιβάλλουν οι μηχανισμοί του αστικού κράτους ακόμα και εκείνες που αφορούν τον θάνατο.
Το Έκτακτο Στρατοδικείο Λαμίας εγκαινίασε τη δράση του στις 30 Οκτωβρίου 1946 μέσα στο κλίμα πόλωσης, βίας και τρομοκρατίας που είχε διαμορφωθεί μετά την αναγγελία ίδρυσης του Γενικού Αρχηγείου του Δημοκρατικού Στρατού.
Από το 1946 μέχρι το 1950 στο Έκτακτο Στρατοδικείο Λαμίας παραπέμφθηκαν να δικαστούν 3.294 άτομα, από τα στοιχεία που υπάρχουν συνάγεται ότι στο Έκτακτο Στρατοδικείο Λαμίας κατά μέσο όρο ένας στους δύο (51,12%) από όσους παραπέμπονταν για να δικαστούν καταδικάζονταν σε διάφορες ποινές.
Από τα 1.694 άτομα που τελικά καταδικάστηκαν επιβλήθηκε η ποινή του θανάτου σε 416, ισόβια κάθειρξη σε 300, από 10-20 έτη κάθειρξη σε 767 και έως 10 έτη σε 211. Αυτό σημαίνει ότι από όσους καταδικάζονταν ένας στους 4 καταδικαζόταν στη θανατική ποινή (25%), σε ισόβια κάθειρξη (18%), το 45% καταδικάζονταν σε ποινές φυλάκισης από 10-20 έτη, ενώ το 12% σε ποινές έως 10 έτη. Απ’ τους 200 συνολικά εκτελεσμένους οι 24 ήταν γυναίκες. Εκτελέστηκαν τέσσερα αντρόγυνα και το ένα από αυτά μαζί με την κόρη τους, 18 χρόνων. Μαζική εκτέλεση 21 αγωνιστών έγινε στις 5/5/1948».
Στάθηκε επίσης σε πρόσωπα μεταξύ των εκτελεσμένων που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα και στη συνέχεια, όπως: «Ο Γιώργης Γιαταγάνας, στέλεχος του ΚΚΕ, γραμματέας της Κομματικής Οργάνωσης Φθιωτιδοφωκίδας, με καθοριστική συμβολή στην ανάπτυξη του ΕΑΜ και των πρώτων αντάρτικων ομάδων του ΕΛΑΣ στην περιοχή. Ο Νίκος Κομπλίτσης (Χελμός), καπετάνιος του ΕΛΑΣ στην περιοχή του Ξηρομέρου Αιτωλοακαρνανίας. Ο γραμματέας της Επιτροπής Πόλης Λαμίας Κώστας Γελαδάς μαζί με άλλα 15 στελέχη του ΚΚΕ. Εννέα αγωνιστές από τη Θεσσαλία, ανάμεσά τους η δασκάλα Βαγγελίτσα Κουσιάντζα, μόλις 25 ετών, και ο Βασίλης Τσιρώνης, γραμματέας της Επιτροπής Πόλης Καρδίτσας. Ο Δημήτρης Κούκουρας, αντισυνταγματάρχης του ΕΛΑΣ, μόλις είχε αποδράσει μαζί με άλλους 11 αξιωματικούς από τη Νάξο και κατευθυνόταν προς τον Γράμμο για να ενταχθεί στον ΔΣΕ. Η Βασιλική Ντάνου, η πρώτη αντάρτισσα στη Φθιώτιδα, μαχήτρια του Τάγματος Θανάτου του ΕΛΑΣ και της ΙΙ Μεραρχίας ΔΣΕ».
Και καταλήγοντας ο Κώστας Μπασδέκης υπογράμμισε: «Όλα τούτα αναδεικνύουν τον ηρωισμό, την αποφασιστικότητα και το μεγαλείο της θυσίας των μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ, των κομμουνιστών, των απλών λαϊκών ανθρώπων κάθε ηλικίας, που στάθηκαν με το κεφάλι ψηλά απέναντι στα δικαστήρια και τα εκτελεστικά αποσπάσματα, γράφοντας μια ακόμα λαμπρή σελίδα στην ιστορία της ταξικής πάλης και αποτελώντας πηγή έμπνευσης για τους αγώνες του σήμερα. Καλούμε τον λαό της Λαμίας και της Φθιώτιδας να συμμετάσχουν στην εκδήλωσή μας».

