Τα ντοκουμέντα που διέρρευσαν στην πλατφόρμα ebay μέσω βελγικού
ιστότοπου προκάλεσαν ρίγη συγκίνησης σε πλήθος κόσμου, καθώς οι
200 ήρωες κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την
Πρωτομαγιά του 1944 πήραν μορφή και έπαψαν πλέον να είναι μονάχα
διήγηση στα χείλη παλαιών αγωνιστών.
Τι είναι όμως εκείνο που συγκινεί; Τι είναι εκείνο που προκαλεί τον θαυμασμό;
Είναι η στάση τους μέχρι και την τελευταία στιγμή. Όταν κατάλαβα περί τίνος
πρόκειται «αρνήθηκα» επί ώρες να δω τις φωτογραφίες για να μη συγκινηθώ.
Για να μπορώ να πάω στο μεροκάματο και να είμαι εντάξει απέναντι στον
κόσμο, μπορέσω να παίξω και να τραγουδήσω. Κατόπιν όμως με το που
σχόλασα άρχισα να ψάχνω σαν τρελός το φωτογραφικό υλικό που είχε
διαρρεύσει.
Η ιστορική γνώση πήρε μορφή. Το περιεχόμενο, η ιδεολογία, δεν ήταν πλέον
μόνο βιβλίο, καθώς είχε μετατραπεί σε ολοζώντανη δράση. Πέρασαν 86
χρόνια και όμως αυτοί οι άνθρωποι είναι παράδειγμα για τη θυσία τους.
Έπεσαν για μια λεύτερη λαοκρατική Ελλάδα χωρίς ντόπιους και ξένους
εκμεταλλευτές. Η πλειονότητά τους είχε συλληφθεί στον μεσοπόλεμο και
αποτελούσε στελέχη του ΚΚΕ στο εργατικό κίνημα με άξονα δράσης την
οργάνωση της εργατικής τάξης απέναντι στην εκμετάλλευση των
καπιταλιστών της εποχής, αλλά και τη βία του δικτατορικού καθεστώτος του
Μεταξά, το οποίο αρχικά δε δίστασε να τους στερήσει τη δυνατότητα να πάνε
στον πόλεμο ενάντια στους Ιταλούς εισβολείς, ενώ κατόπιν τους παρέδωσε
«εν ψυχρώ» στους Γερμανούς κατακτητές.
Ήταν η ίδια εποχή που Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ, Νίκος Ζαχαριάδης εν
μέσω εξορίας και φυλακής σάλπιζε υποστήριξη των κυριαρχικών δικαιωμάτων
ενάνρια στον Ιταλό εισβολέα αρχικά και κατόπιν πόλεμο ενάντια σε ντόπιους
και ξένους δυνάστες της χώρας και του λαού. Γι’ αυτό το ΚΚΕ έχει πάντα ρίζες
μέσα στον λαό, γιατί έχει δεσμούς αίματος μαζί του. Ήταν εκεί στα δύσκολα.
Ήταν εκεί για την πατρίδα, ακόμα και όταν άλλοι έφευγαν στο Κάιρο, γιατί
ακόμα και ο πατριωτισμός έχει πρόσημο ταξικό. Δεν εκφραζόταν ποτέ με τον
ίδιο τρόπο από τον λαό και από το κεφάλαιο, κατά συνέπεια από το ΚΚΕ και
τις εκάστοτε αστικές πολιτικές δυνάμεις.
Τα 200 παλικάρια δεν πρόλαβαν να συμμετάσχουν στο ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ,
καθώς στην πλειοψηφία τους είχαν συλληφθεί στους αγώνες του 1936-1939
για το μεροκάματο, τις βάρβαρες συνθήκες εργασίας που επικρατούσαν, αλλά
και ενάντια στην πολεμική προετοιμασία της χώρας. Άλλωστε η εκτέλεσή τους
δεν έγινε τυχαία την Πρωτομαγιά του 1944, καθώς το ναζιστικό καθεστώς και
οι ντόπιοι υπηρέτες του θέλησαν να ταυτίσουν την ημέρα της εργατικής τάξης
με τον θάνατο των κομμουνιστών, πρωτοπόρων εργατών και συνδικαλιστών.
Που να ξέρουν ότι μαζί με το απόσπασμα τους έστειλαν στην αθανασία; Η
ναζιστική ιδεολογία δε γνωρίζει άλλωστε από τέτοια μεγαλεία…
Η στάση τους «σμπαράλιασε» την επικίνδυνη θεωρεία των δυο άκρων
Όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες, οι 200 κομμουνιστές βαδίζουν στο
απόσπασμα αγέρωχοι, χαμογελαστοί με ένα γαρύφαλλο στο πέτο,
τραγουδώντας, με σημειώματα που πετούν για να τα βρουν οι διαβάτες.
Απέναντι στον κατακτητή και τα όπλα του δεν κλείνουν τα μάτια. Δε θέλουν να
τους δέσουν τα μάτια γιατί έχουν ιδεολογική ανωτερότητα απέναντι στους ναζί,
καθώς εκείνοι αποτελούν το φως και οι αντίπαλοί τους το σκοτάδι. Το έρεβος
που πήγε να πνίξει την ανθρωπότητα και τελικά πνίγηκε το ίδιο από την
αντεπίθεση των λαών με επικεφαλής την ΕΣΣΔ.
Γιατί αυτοί ήταν «οι 200». Στήθηκαν στον τοίχο της Καισαριανής και
σμπαράλιασαν τη θεωρεία των δυο άκρων που έχει ως επίσημη πολιτική η
Ε.Ε. και τα κόμματά της, ταυτίζοντας από το 2006 και εντεύθεν αυτούς που
ήταν στο απόσπασμα για εκτέλεση με τους εκτελεστές τους, μιλώντας δήθεν
για «κόκκινο και μαύρο ολοκληρωτισμό» και επενδύοντας ταυτόχρονα
εκατομμύρια σε εκπαιδευτικά και πολιτιστικά προγράμματα για να κάνουν το
άσπρο – μαύρο.
Δίπλα στους Κομμουνιστές και Αγωνιστές της Ρούμελης
Οι 200 εκτελεσθέντες στην Καισαριανή στέκονταν ανέκαθεν πλάι πλάι στον
Θύμιο Καψή, τον Καπετάν Διαμαντή, τον Δημήτρη Σάρλη, τον Γιώτη
Μπούρδα, τον Κώστα Γαβριηλίδη, τον Περικλή Χατζηγεωργίου, τον Άρη
Βελουχιώτη και τα άλλα παλικάρια του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ που
έδρασαν την ταραγμένη δεκαετία του 1940 στη Ρούμελη, παλεύοντας για μια
ελεύθερη Ελλάδα με τον λαό αφέντη στον τόπο του.
Τα μηνύματα που φωτίζουν το σήμερα
Οι φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών προκάλεσαν αίσθηση. Σε ορισμένους
σοκ. Πολλοί φυσικά έσπευσαν να οικειοποιηθούν τη θυσία τους γιατί αυτό
βολεύει. Το έκαναν όμως διαπράττοντας μια πολιτική ατιμία κατά την ταπεινή
μου γνώμη, καθώς οι πιο πολλοί αυτούς ειδικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, της ΝΔ
και άλλων ακροδεξιών – εθνικιστικών δυνάμεων έσπευσαν να τους
αφαιρέσουν μια βασική ιδιότητα, αυτή του κομμουνιστή. Σκέτο Έλληνες τους
είπαν, σκέτο αγωνιστές τους είπαν, αντιστασιακούς τους είπαν. Όλα
επιτρέπονται εκτός από τη λέξη «κομμουνιστής». Σαν να ήθελαν να τους
βάλουν μετά θάνατον να υπογράψουν δήλωση μετάνοιας στο σύστημα το
οποίο υπηρετούν διαχρονικά.
Όμως γιατί φυλακίστηκαν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Δεν είχαν τι να κάνουν και
είπαν να περάσουν μια βόλτα από όλα τα κολαστήρια εκείνης εποχής; Όχι!
Φυλακίστηκαν γιατί καθημερινά με τη δράση τους αμφισβήτησαν την εξουσία
των ολιγαρχών, των καπιταλιστών και τη βαρβαρότητα που αυτή παράγει και
εκφράζεται σε κάθε πτυχή της ζωής. Γιατί οργάνωναν απεργίες και άλλες
αντιστασιακές πράξεις, το 1936 που η βία ήταν καθημερινό φαινόμενο στους
χώρους εργασίας. Γιατί αυτό είναι ο κομμουνιστής και στο σήμερα. Είναι ο
πρωτοπόρος εργαζόμενος που βγαίνει μπροστά για τους άλλους, δε λουφάζει.
Ζητάει σωστό μεροκάματο, πληρωμή στην ώρα της και ένσημα. Αυτός που
δρα υπό οποιεσδήποτε ιστορικές συνθήκες υπάρχουν κάθε φορά υπέρ των
δικαιωμάτων της εργατικής τάξης και του λαού. Αυτός που είναι πρώτος στην
απεργία και έχει αλλεργία στην απεργοσπασία, αυτός που ενδεχομένως και
να απολυθεί από μια δουλειά αλλά δε θα τα βάλει με τους υπόλοιπους
συναδέλφους του όπως γίνεται συνήθως. Θα τα βάλει με το αφεντικό, με το
κεφάλαιο, την εξουσία του και τη βαρβαρότητα που αυτή παράγει καθημερινά.
Όλοι όσοι έχουν διαλέξει αυτό το δρόμο στο σήμερα εμπνέονται από τον
Ναπολέοντα Σουκατζίδη που μέχρι τελευταία στιγμή το σύστημα ήθελε να τον
ενσωματώσει, να τον εξαγοράσει να τον καλοπιάσει και ο ίδιος είπε ότι δεν θα
ξεφτιλιστεί στα μάτια των συντρόφων του. Σε άπταιστα γερμανικά απάντησε
ότι δεν παραχωρεί τη θέση του στην εκτέλεση για να δολοφονηθεί άλλος
σύντροφος, συγκρατούμενός του. Δεν ήταν υπεράνθρωπος. Ήταν ένα
συνδικαλιστικό στέλεχος του ΚΚΕ στην Κρήτη στον κλάδο των λογιστών.
Αυτοί ήταν πάντα οι κομμουνιστές! Άνθρωποι της θυσίας για το δίκιο του
κατατρεγμένου. Έτσι είναι και σήμερα παρόλο που φυσικά το μέγεθος της
θυσίας που μας ζητείται δεν είναι το ίδιο γιατί οι συνθήκες δεν είναι ίδιες.
Η ιστορική μνήμη είναι κρίσιμη στους καιρούς που η χώρα μας συμετέχει με
αποστολή στο Ορμούζ ,είναι από τους πιο στενούς συμάχους των ΗΠΑ και
του κράτους δολοφόνου Ισραήλ. Είναι κρίσιμη τους καιρούς που μας ζητούν
και άλλες θυσίες στο όνομα της σταθερότητας των κερδών των μεγάλων
ομίλων. Η μνήμη των λαών που βάδισαν με φόβο ή πίστεψαν ότι οι
πετρελαϊκές, οι κυβερνήσεις και εμείς έχουμε κοινή πατρίδα, είναι γεμάτη από
συνεχόμενες θυσίες.
Σε μια κοινωνία που η ιστορία διαστρεβλώνεται ή “εμπειρία” παρουσιάζεται ως
Ιστορία, τη διαφορά την κάνεις όταν διδάσκεσαι, εμπνέεσαι ουσιαστικά από
τους αγώνες του λαού, οργανώνοντας τη δράση στην εντελώς αντίθετη
κατεύθυνση. Γιατί το 2026 με τέτοια τεχνολογική ανάπτυξη και τόσο αυξημένες
δυνατότητες της επιστήμης δε νοείται να υπάρχουν κοινωνίες χωρίς δωρεάν
υγεία και παιδεία, σπίτια χωρίς ρεύμα και νερό, άστεγοι, άνεργοι, φτωχοί,
πεινασμένοι, κρίσεις και εστίες πολέμου.
Αυτός είναι όμως ο καπιταλισμός και δεν αλλάζει… Ανατρέπεται! Αυτό
άλλωστε μας δίδαξαν οι 200 ήρωες κομμουνιστές που θυσιάστηκαν για τον
λαό. Οι άνθρωποι που ξεκίνησαν από την οργάνωση στο σωματείο, στον
σύλλογο της γειτονιάς, τον κάθε λαϊκό φορέα και έφτασαν μέχρι το
απόσπασμα περήφανοι για την ιδεολογία τους, το Κόμμα τους και όλη τους τη
δράση και τη στάση ζωής.
Η ιστορία των 200 είναι ανολοκλήρωτη και είναι η ιστορία που κάνει τον απλό
λαό γίγαντα. Είναι η ιστορία αυτών που εκτελέστηκαν, αλλά δεν πέθαναν.
Αυτών που μας δίνουν τη σκυτάλη να πάμε μέχρι τέλους!
Αναστάσης Κατσαβός, μουσικός και δημοσιογράφος
