Ερωτήματα Δικτύου Φορέων προς Σπανό για τις ΑΠΕ στη Φωκίδα

Με αφορμή τη δημοσιευμένη συνέντευξη του Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας κ. Φανή Σπανού (Εν Δελφοίς. Ηλίας Τσίγκας) και τις τοποθετήσεις του αναφορικά με την ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Περιφέρεια, κρίνεται αναγκαίο να τεθεί δημόσια ένα ουσιαστικό και κρίσιμο ερώτημα, το οποίο αφορά όχι μόνο τη Φωκίδα αλλά το σύνολο της Στερεάς Ελλάδας.

Στη συνέντευξη αναγνωρίζεται, έστω και εμμέσως, μια πραγματικότητα που οι τοπικές κοινωνίες βιώνουν εδώ και χρόνια: η Στερεά Ελλάδα έχει επιβαρυνθεί δυσανάλογα από τη χωροθέτηση και εγκατάσταση έργων ΑΠΕ, κυρίως αιολικών σταθμών, σε βαθμό που πλέον μπορεί βάσιμα να γίνεται λόγος για κορεσμό. Έναν κορεσμό όχι μόνο ενεργειακό ή χωροταξικό, αλλά περιβαλλοντικό, κοινωνικό και αναπτυξιακό. Η διαρκής αδειοδότηση νέων έργων, η σωρευτική επιβάρυνση ορεινών όγκων, προστατευόμενων περιοχών, δασικών εκτάσεων και τοπίων ιδιαίτερου φυσικού και πολιτιστικού χαρακτήρα, έχει δημιουργήσει συνθήκες που θέτουν εν αμφιβόλω τη φέρουσα ικανότητα των περιοχών και την ίδια τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών.

Παράλληλα, έχει καλλιεργηθεί ένα έντονο αίσθημα θεσμικής αδυναμίας και δημοκρατικού ελλείμματος, καθώς οι αποφάσεις λαμβάνονται συχνά ερήμην των κοινωνιών που καλούνται να υποστούν τις συνέπειες. Υπό αυτό το πρίσμα, η επαναλαμβανόμενη αναφορά σε «αρνητικές γνωμοδοτήσεις» της Περιφέρειας, όσο σημαντική κι αν είναι ως θεσμική πράξη, δεν μπορεί πλέον να θεωρείται επαρκής απάντηση. Η πραγματικότητα έχει δείξει ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αρνητικές γνωμοδοτήσεις παρακάμπτονται ή αγνοούνται, με αποτέλεσμα τα έργα να προχωρούν, παρά τη σαφή αντίθεση της Περιφέρειας, των Δήμων και των τοπικών κοινωνιών. Επομένως, τίθεται με σαφήνεια το εξής κεντρικό ερώτημα: Τι σκοπεύει να πράξει η Περιφερειακή Αρχή Στερεάς Ελλάδας, πέραν της διατύπωσης αρνητικών γνωμοδοτήσεων, προκειμένου να αποτρέψει ουσιαστικά τη συνέχιση και την περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης, όταν το σύνολο της Περιφέρειας βρίσκεται ήδη σε καθεστώς κορεσμού; Το ερώτημα αυτό δεν είναι θεωρητικό. Είναι βαθιά πολιτικό, θεσμικό και πρακτικό. Και απαιτεί συγκεκριμένες απαντήσεις:

• Ποια πρωτοβουλία προτίθεται να αναλάβει η Περιφερειακή Αρχή σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης, ώστε να αλλάξει το υφιστάμενο πλαίσιο σχεδιασμού και αδειοδότησης των ΑΠΕ, το οποίο αποδεικνύεται ανεπαρκές και μονοδιάστατο;
• Προτίθεται να διεκδικήσει θεσμικά δεσμευτικό ρόλο της Περιφέρειας στον χωροταξικό και ενεργειακό σχεδιασμό ή θα συνεχίσει να περιορίζεται σε γνωμοδοτικό ρόλο χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα;
• Με ποιον τρόπο σκοπεύει να προστατεύσει έμπρακτα περιοχές που έχουν ήδη υπερκορεστεί, αποτρέποντας τη σωρευτική αδειοδότηση νέων έργων;
• Υπάρχει πρόθεση για νομικές ενέργειες, προσφυγές ή άλλες θεσμικές παρεμβάσεις, όταν αγνοούνται συστηματικά οι αποφάσεις της Περιφέρειας;
• Ποια είναι η δέσμευση της Περιφερειακής Αρχής απέναντι στις τοπικές κοινωνίες που, εδώ και χρόνια, υφίστανται τις συνέπειες μιας πολιτικής που δεν λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες, τα όρια και τις προοπτικές τους;

Η συζήτηση για τις ΑΠΕ δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνεται με όρους απλής αποδοχής ή άρνησης. Δεν μπορεί συγκεκριμένες περιοχές να μετατρέπονται σε ζώνες θυσίας, στο όνομα ενός γενικού και αφηρημένου «εθνικού στόχου», χωρίς ουσιαστικό σχεδιασμό και χωρίς σεβασμό στο περιβάλλον και στους ανθρώπους. Οι πολίτες και οι φορείς της Στερεάς Ελλάδας δεν ζητούν γενικόλογες διαπιστώσεις ούτε διαβεβαιώσεις καλών προθέσεων. Ζητούν συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, σαφές σχέδιο δράσης και ξεκάθαρες δεσμεύσεις. Ζητούν να γνωρίζουν αν η Περιφερειακή Αρχή προτίθεται να συγκρουστεί θεσμικά, όπου απαιτείται, ή αν θα συνεχίσει να καταγράφει αντιρρήσεις χωρίς αντίκρισμα. Η προστασία του τόπου, του φυσικού περιβάλλοντος και της κοινωνικής συνοχής δεν μπορεί να εξαντλείται σε δηλώσεις. Απαιτεί στάση ευθύνης, πολιτικό θάρρος και ενεργή διεκδίκηση ρόλου.

Για όλους αυτούς τους λόγους, αναμένουμε από την Περιφερειακή Αρχή μια δημόσια, σαφή και τεκμηριωμένη τοποθέτηση, που να απαντά επί της ουσίας στα παραπάνω ερωτήματα και να συνοδεύεται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για το μέλλον της Φωκίδας.

ΔΙΚΤΥΟ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΩΚΙΔΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΕ

Η Συντονιστική Επιτροπή